Θάνος Ασκητής: Η βία κατά των γυναικών είναι… η ντροπή των ανδρών!

Η ενδοοικογενειακή βία είναι ένα νοσηρό φαινόμενο διαχρονικό, που δυστυχώς θα εξακολουθήσει να υπάρχει ως αποτέλεσμα αφενός της ψυχοπαθολογίας του θύτη, αφετέρου και της έλλειψης αντίδρασης του θύματος. Οι κοινωνίες, ιστορικά και πολιτισμικά, έδιναν την εξουσία στον άνδρα και έβαζαν τη γυναίκα, είτε ως συμπλήρωμά του, είτε ως αναπαραγωγικό μέσον της διαιώνισης του ανθρώπινου γένους. Ο άνδρας, σωματικά και φυσικά πιο δυνατός, εξουσίαζε τη γυναίκα, την οποία χρησιμοποιούσε ως δεδομένο αγαθό του, με απόλυτη επιρροή ζωής και θανάτου από αυτόν. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι η ζωή των δύο φύλων, από την παραδοσιακή κοινωνία είχε συγκεκριμένους ρόλους του «ανώτερου άνδρα» και της «κατώτερης γυναίκας» και όλοι οι μύθοι και οι αντιλήψεις περιχαράκωναν το θεσμό του γάμου και της οικογένειας με τον άνδρα «αρχηγό» και τη γυναίκα «τροφό».

Στα τελευταία, όμως, 50 χρόνια η ανθρώπινη κοινωνία άλλαξε ουσιαστικά μέσα στους ρόλους των
ανδρών και των γυναικών, όπου η γυναίκα έδειξε πιο δυνατή στο να κυριαρχήσει και να αυτονομήσει τις ανάγκες της, αλλά και τις επιλογές της, ανατρέποντας πολλά θέσφατα, που ο άνδρας θεωρούσε
κεκτημένα. Το πιο σημαντικό είναι ότι η γυναίκα μορφώθηκε, επαγγελματικά καταξιώθηκε και απελευθερώθηκε από τα δεσμά του γάμου, δημιουργώντας μια δική της ζωή, που αποφασίζει πλέον χωρίς τη γονεική επιβολή και την κοινωνική επιταγή να χαράξει το δικό της δρόμο, επιλέγοντας το
σύντροφό της, το παιδί που θα γεννήσει όταν εκείνη το θελήσει. Οικονομικά ανεξάρτητη, δεν χρειάζεται να ζήσει από το πορτοφόλι του άνδρα της και σε πολλές περιπτώσεις χωρίζει, όταν καταλάβει ότι
βρίσκεται σε αδιέξοδο η σχέση της ή έχει γκρεμίσει το μύθο που είχε για τον σύντροφό της.

Ένα άλλο στοιχείο της σύγχρονης εποχής που φαίνεται να συνδέεται με την ενδοοικογενειακή βία
είναι ο θυμός, που αισθάνεται ο άνδρας γι΄ αυτήν και το κτηνώδες συναίσθημα, που τον χαρακτηρίζει
μπροστά στην αμφισβήτηση του ανδρισμού του, αλλά και της αδυναμίας του να διαχειριστεί θέματα, που η γυναίκα ζητάει ή απαιτεί από εκείνον, με λογικά επιχειρήματα και περισσότερη ενσυναίσθηση μέσα στο περιεχόμενο του γάμου και των παιδιών. Ο άνδρας, αδύναμος ψυχικά και βολεμένος συναισθηματικά, μεγαλωμένος από μια μαμά, που τον συγχωρεί και τον δικαιώνει, δεν μπορεί να εμπλακεί σε μια κατάσταση, που πρέπει να δώσει λύσεις και να στηρίξει το σύστημα της οικογένειας. Έτσι, λοιπόν, ξεσπάει σε βίαιες αντιδράσεις και επιθετικές συμπεριφορές, πιστεύοντας ότι θα επιβληθεί, αισθανόμενος αδύναμος μπροστά στη γυναίκα, την οποία χρεώνει και πολλές φορές με παράλογο και εκρηκτικό τρόπο τιμωρεί γι’ αυτά που εκείνη του ζητάει, αλλά και διεκδικεί. Μάλιστα, τον οδηγεί σε στάσεις ζωής, που εκείνος δεν καταλαβαίνει το ρόλο του, κι έτσι οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται με τις απαιτήσεις να αυξάνονται και τη βία να απλώνει μέσα στο ζευγάρι. Ο σωματικά δυνατός άνδρας δέρνει τη σωματικά αδύναμη γυναίκα και σε αρκετές περιπτώσεις το θεωρεί και φυσιολογικό, ακολουθώντας την «ανδροπρεπή» ρήση ότι «η γυναίκα χρειάζεται και λίγο ξύλο για να στρώσει». Εάν μάλιστα έχει μεγαλώσει και σ’ ένα περιβάλλον που ο πατέρας ξυλοφόρτωνε τη μητέρα, χωρίς εκείνη να
διαμαρτύρεται, το θεωρεί φυσιολογικό να δέρνει κι αυτός τη δική του γυναίκα για να τη συνετίσει και για να μάθει να τον υπακούει, αδιαφορώντας για το σωστό ή το λάθος, το οποίο στο μεγαλύτερο ποσοστό δεν φαίνεται να το ενστερνίζεται.

Υπάρχουν αρκετές ψυχολογικές διαταραχές που η βία του άνδρα προκαλείται από προσωπικά του
προβλήματα, ψυχικά τραύματα, συναισθηματική ανωριμότητα, ενστικτώδη παρόρμηση βιαιότητας,
χρήση ουσιών, κυρίως αλκοόλ, μαθημένη βιαιότητα και αίσθημα μισογυνισμού, που δικαιολογεί τις
πράξεις του και τη συμπεριφορά του απέναντι στη συμβία του, που φυσικά μόνο έτσι δεν τη βλέπει. Το
κακό της υπόθεσης είναι ότι μέσα στην ενδοοικογενειακή βία μάρτυρες είναι τα παιδιά, τα οποία πολλές
φορές εμπλέκονται και δημιουργούνται αρκετές ψυχικές επιδράσεις, που προκαλούν στην ανάπτυξή τους αντίστοιχο αίσθημα θυμού, κατάθλιψης και φόβο αβεβαιότητας για το οικογενειακό περιβάλλον, αλλά και τρόμο για την εικόνα που βλέπουν αισθανόμενα και αυτά ότι μπορεί να υποστούν παρόμοια
κατάσταση βίας από τον ζωώδη πατέρα.

Το γιατί η γυναίκα δεν καταγγέλλει τη βία που δέχεται από τον σύντροφό της είναι μια ερώτηση
που δεν έχει μια συγκεκριμένη απάντηση. Κανονικά και υπό φυσιολογικές συνθήκες μια υγιής γυναίκα,
που δέχεται τον ευτελισμό, τη βιαιότητα και την επικινδυνότητα της σωματικής βίας, πρέπει άμεσα να
προστατεύσει τον εαυτό της, να φύγει από τον άνθρωπο που δεν είναι ο σύντροφός της και να απευθυνθεί στις υπεύθυνες κρατικές δομές, για να υπάρξουν οι δέουσες συνέπειες και η νομική της
προστασία. Γιατί είναι αλήθεια ότι ο βιαστής, ψυχικά και σωματικά, είναι εξαιρετικά απειλητικός και τόσο
φοβιστικός, που άμεσα καθηλώνει τη γυναίκα, με την απειλή ότι θα την σκοτώσει εάν απευθυνθεί στις
αρχές. Ίσως αυτό να είναι μια αιτία που η γυναίκα κρατάει παθητικό ρόλο στη βιαιότητά του, αλλά και η
ψυχολογία της δεν φαίνεται να ενισχύεται και από τις υπάρχουσες δομές που πρέπει να γίνουν πιο άμεσα παρεμβατικές και πιο αυστηρά τιμωρητικές για τους κακοποιητές. Μία παράμετρος που πρέπει επίσης να σκέφτεται η γυναίκα που δέχεται τη βία του άνδρα της είναι οι επιπτώσεις στα παιδιά της. Όσο πιο γρήγορα καταγγείλει το γεγονός, τόσο περισσότερο προστατεύει την ψυχική υγεία των παιδιών της και δίνει λύσεις σε μια ψυχοπαθολογία που υπάρχει μέσα στο σπίτι. Γι’ αυτό δεν πρέπει να συμβουλευτεί κανέναν, ούτε και τους γονείς της, που δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις δεν την ωθούν να πάει στις αρχές προστασίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο θυμός του άνδρα της είναι ένα ξέσπασμα που θα περάσει και όλα θα συνεχίσουν ομαλά. Και ίσως και η ίδια να ενοχοποιεί τον εαυτό της ότι ο ξυλοδαρμός που δέχεται μπορεί να είναι και αποτέλεσμα δικών της λαθών και έτσι να εκλογικεύει την δεχόμενη βία ως μια κατάσταση τιμωρίας της.

Η αλήθεια, όμως, σε όλα αυτά είναι μία. Ο άνδρας που θα χτυπήσει τη γυναίκα του και θα της
επιβάλλει βία και σωματική τιμωρία, δεν είναι πια άνδρας της. Αυτό η γυναίκα πρέπει να το αντιληφθεί
άμεσα και να μην περιμένει να επαναληφθούν επεισόδια ενδοοικογενειακής βίας προσπαθώντας να
παρατείνει το χρόνο της ανοχής και πιθανά της ενοχής της, μπροστά σε αυτήν την άρρωστη κατάσταση.

Στην περίοδο της καραντίνας τα φαινόμενα της ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν μεν, αλλά δεν
τα γέννησε η καραντίνα. Προϋπήρχαν τα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας που προφανώς αυξήθηκαν
μέσα στο κλείσιμο της καραντίνας. Βέβαια, η καραντίνα προκαλεί εκνευρισμό, κόπωση και εύκολη
ευερεθιστότητα και στα δύο μέλη της σχέσης, αλλά και της οικογένειας μέσα στο ελληνικό σπίτι, που τα
άτομα ανακατεύονται μεταξύ τους και ο ένας «χαλάει» την ησυχία του άλλου. Αυτό, όμως, δεν έχει καμία σχέση με την ενδοοικογενειακή βία, τη συνεχή σωματική επιβολή τιμωρίας του άνδρα προς τη γυναίκα, που τη θεωρεί μάλιστα και φυσιολογική, ενώ ο μεγάλος κίνδυνος είναι ότι με την πάροδο του χρόνου αυξάνεται, γίνεται ακόμη πιο επιθετική, βίαιη και απειλητική για τη σωματική και ψυχική υγεία της γυναίκας που τη δέχεται. Πιθανά και των παιδιών που ο βίαιος σύζυγος μπορεί να είναι και βίαιος
πατέρας. Κι έτσι η βία ν’ απλώνει σε όλη την οικογένεια και όλα τα μέλη να νιώθουν το αίσθημα του
φόβου, του τρόμου και της απειλής του ξύλου, προκαλώντας την απόλυτη ισοπέδωση και το ψυχικό
τραύμα σ΄αυτούς που τη δέχονται.

Σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα κατά της βίας σε βάρος των γυναικών. Τα λόγια είναι περιττά,
αλλά και τα έργα λίγα. Πιο απλά μια γυναίκα που δέχεται βία ή απειλή βίας πρέπει άμεσα να αντιδρά και
να ζητάει βοήθεια από τις υπεύθυνες αστυνομικές και νομικές αρχές της χώρας. Δεν νοείται μια γυναίκα, όσο και να αισθάνεται εξαρτώμενη από τον άνδρα της, να δέχεται αυτό τον ευτελισμό, που σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει και τα παιδιά της. Ο βίαιος άνδρας, δεν χωράει στη ζωή της, ούτε είναι ο σύντροφός της. Είναι ένας άνθρωπος που είτε πάσχει ψυχικά, είτε έχει επιθετική και βίαιη προσωπικότητα, είτε κουβαλάει αντίστοιχη συμπεριφορά από το δικό του οικογενειακό περιβάλλον, που να θεωρεί ότι η σωματική βία που επιβάλλει συνετίζει και συμμορφώνει τη γυναίκα του.

Γι΄αυτό και η λύση είναι μία. Κάθε μορφή βίας πρέπει να μην είναι ανεκτή και αποδεκτή και άμεσα
να αναζητείται βοήθεια από τις υπεύθυνες δημόσιες αρχές. Κανείς άλλος δεν μπορεί να βοηθήσει μια
γυναίκα που δέχεται βία και απειλείται η ζωή της και φυσικά ο ίδιος της ο εαυτός βλέποντας το αύριο…

Δρ. Θάνος Ασκητής
Ψυχίατρος – Σεξολόγος, Καθηγητής Ψυχιατρικής EUC
Πρόεδρος Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας
Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, τηλ.: 210/7789890
Δωρεάν Συμβουλευτική Γραμμή Σεξουαλικής Υγείας 210/7797979 – Δευτέρα έως Παρασκευή 12.00-
15.00
www.askitis.gr

 

Tags:

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

Στρες: Τα σημάδια που αφήνει στο πρόσωπο

Όλοι αισθανόμαστε άγχος ανά περιόδους άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο αναλόγως των καταστάσεων ή ...

Το άγχος στη ζωή μας

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το άγχος είναι ένα σημαντικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει ...

Γιατί πρέπει να σταματήσεις εδώ και τώρα να ποστάρεις selfies

Είσαι λάτρης των social media και όπου κι αν πας βγάζεις τη μια selfie ...

Ανοιχτή Διαδικτυακή Διάλεξη: Δομή του ψυχικού συστήματος

Πληροφορίες Σεμιναρίου Ημερομηνία Έναρξης Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, 2020 Πρόγραμμα 4 Νοεμβρίου 2020 || Τετάρτη, ...

Σεμινάριο: Παιδικό Ιχνογράφημα

Πληροφορίες Σεμιναρίου Ημερομηνία Έναρξης Σάββατο 14 Νοεμβρίου, 2020 Διάρκεια 10 ώρες Πρόγραμμα 14-15 Νοεμβρίου ...

Eurovision 2021 Τελικός: Οι αποδόσεις των στοιχηματικών εταιριών για Κύπρο και Ελλάδα

Εκτός δεκάδας στις αποδόσεις των στοιχηματικών εταιρειών βρέθηκαν Ελλάδα και Κύπρος έπειτα από την ...