Οκτώ ταινίες ορόσημα του Μεταπολεμικού Ελληνικού Κινηματογράφου

Η ηθοποιός- Θεατρολόγος Κατερίνα Μπιλάλη σας προσκαλεί σε μια μοναδική
περιπλάνηση με στόχο την ουσιαστική γνωριμία με οκτώ υπέροχες ταινίες του
ελληνικού κινηματογράφου, τις οποίες έχει επιλέξει για τους αναγνώστες μας.
Κάθε βδομάδα θα δίνονται στοιχεία και αναλύσεις για μία από τις ταινίες, ώστε
να προκληθεί το ενδιαφέρον για βαθύτερη κατανόηση και σύνδεση με την
ελληνική κινηματογραφία.

Η έβδομη ταινία που έχει επιλέξει είναι η εικαστικοσυμβολική ταινία του Νίκου
Κούνδουρου «Μικρές Αφροδίτες», 1963.

Η ταινία «Μικρές Αφροδίτες» του 1963 ήταν πιο “δύσκολες” σε σχέση
με την ταινία «Δράκος» (1956), αφού ως ταινία έχει λιγότερο φιλμικό λόγο και
είναι πιο εικαστική, ακολουθώντας την αφήγηση του βωβού κινηματογράφου,
παρ’ όλα αυτά η πρόσληψή της από τους θεατές και τους κριτικούς ήταν πολύ
θετική. Κέρδισε την Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου 1963, το βραβείο
κινηματογραφικών κριτικών (το ελληνικό και το διεθνές) και τρία βραβεία στο
Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1963. Η επιτυχία της μπορεί να οφείλεται στη
σύμπτωση της εμφάνισης την ίδια χρονική περίοδο του κινήματος των “Χίπις”.
Μπορεί να οφείλεται και στην ανάγκη της εποχής για μια πιο φιλοσοφική
προσέγγιση στον κινηματογράφο.

Οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1960, με
κυρίαρχο γεγονός τη δολοφονία του βουλευτή της Ε.Δ.Α. Γρηγόρη Λαμπράκη
από το παρακράτος, ήταν ταραχώδης και ο ελληνικός λαός ζούσε για άλλη μια
φορά δραματικές στιγμές. Σ’ αυτό το κλίμα ο Κούνδουρος επέλεξε να
αντιδράσει με την απομόνωσή του και την επιστροφή σ’ ένα μυθιστόρημα των
παιδικών του χρόνων το Δάφνις και Χλόη του Λόγγου. Μ’ αυτήν την επιρροή
θα γυρίσει την ταινία «Μικρές Αφροδίτες» και θα τοποθετήσει τη δράση της
στο 200 π.Χ., σ’ έναν ιστορικό χρόνο απαλλαγμένο από μετεμφυλιακές
πληγές, αλλά και από το βάρος μιας ρεαλιστικής αναπαράστασης της
σύγχρονης κοινωνίας.

Το τοπίο είναι λιτό και γεμάτο συμβολισμούς. Τεράστια βράχια που
δείχνουν την παντοδυναμία της φύσης και την ανθρώπινη ματαιότητα, ειδικά
στα πλάνα που απεικονίζουν τα βράχια και στο κέντρο τους έναν άνθρωπο,
που φαίνεται σαν μια κουκίδα. Λίγα γυμνά δέντρα, απέραντος ουρανός,
αχανής έκταση άμμου και νερό ως πηγή ζωής, είτε είναι η θάλασσα είτε είναι
το πηγάδι. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος ο Κούνδουρος, «το τοπίο το
μεταχειρίστηκα σαν ψυχολογικό παρά σαν διακοσμητικό υλικό.»

Κάποια βασικά στοιχεία της ταινίας θυμίζουν έντονα το κίνημα των
“Χίπις”, το οποίο ξεκίνησε στην Αμερική, αλλά είχε φτάσει ήδη και στην
Ελλάδα. Η ταινία ξεκινάει με μια ομάδα βοσκών που ζουν νομαδικά, όπως
άλλωστε ζούσαν και οι “Χίπις” με τους ομοϊδεάτες τους. Τα ρούχα της ταινίας
είναι παρόμοια με των “Χίπις”, όπως ενδύματα ελαφρά που αφήνουν
ακάλυπτο αρκετό μέρος του σώματος, γεωμετρικά σχέδια, ρούχα φτιαγμένα
από δέρματα, περιδέραια από κουκούτσια ελιάς, κορδέλες στο μέτωπο. Η
ταινία και το κίνημα έχουν κοινή στάση σε σχέση με την αγάπη και την επαφή
με τη φύση, με την επιστροφή σε πιο απλές μορφές κοινωνικής συμβίωσης,
σε μια κοινωνία αθώα. Έχουν, επίσης, κοινό μήνυμα όπως το «κάνετε έρωτα
και όχι πόλεμο,» αφού τα πάντα στην ταινία κινούνται γύρω από το ξύπνημα
του ερωτισμού.

Στις «Μικρές Αφροδίτες» κυριαρχεί το αντρικό στοιχείο ως ο στύλος της
ανθρωπότητας. Στο πρώτο πλάνο κυριαρχεί η εικόνα ενός ογκώδους
σώματος, που αν και κουτσός έχει τεράστια δύναμη, αφού έρχεται
αντιμέτωπος με τα στοιχεία της φύσης, τις άσχημες καιρικές συνθήκες και
βγαίνει νικητής. Αυτός είναι ο αρχηγός της ομάδας των ανδρών που ζουν
νομαδικά ως κυνηγοί. Η ορμητική τους δύναμη συμβολίζεται και από το χορό
τους που μοιάζει με πυρρίχιο. Στην ταινία οι γυναίκες εκπροσωπούνται από
ένα μικρό κορίτσι και μία γυναίκα, οι οποίες ναι μεν ζουν ελεύθερες μέσα στη
φύση μαζί με άλλες γυναίκες αλλά εξαρτώνται από τους άνδρες για την
επιβίωσή τους, αφού αυτοί έχουν φύγει για να κυνηγήσουν. Η παρουσία των
ξένων ανδρών ξυπνάει το «πανάρχαιο παιχνίδι του ξυπνήματος της
λίμπιντο.»

Οι ρόλοι είναι στερεοτυπικοί, ο άνδρας-κυνηγός θα διεκδικήσει, θα
“πολιορκήσει” τη γυναίκα. Μία φράση που χρησιμοποιεί για να την πείσει
είναι: «Η γυναίκα είναι σαν το μποστάνι, αν δεν το ποτίσεις ξεραίνεται.» Εκείνη
απαντά με καταφατικές αρνήσεις και στο τέλος θα ενδώσει αισθανόμενοι
ενοχές και φόβο. Για τον άνδρα είναι δεδομένο ότι δεν μπορεί να δεθεί με την

κοπέλα λόγω της νομαδικής ζωής και, χωρίς συναισθηματισμούς, προχωράει
στην ερωτική συνεύρεση, ενώ αντίθετα η γυναίκα αισθάνεται ότι η ερωτική
πράξη τούς έχει δέσει και θέλει να φύγει μαζί του. Το ζευγάρι μικρότερης
ηλικίας θα προσπαθήσει να μιμηθεί το ερωτικό παιχνίδι των μεγάλων με πιο
αθώες συμπεριφορές και από τα δύο φύλα. Υπόσχονται ο ένας στον άλλον
αιώνια αγάπη αλλά όταν έρχεται η ώρα να αποχωρήσει η ανδρική ομάδα, το
μικρό κορίτσι προδίδει τον όρκο της και αφήνεται σε μια ερωτική απόλαυση με
ένα άλλο ανδρικό πρόσωπο σαν μια πράξη υποταγής. Μας παραπέμπει σε
αρχετυπικά πρότυπα και θυμίζει το πρόσωπο της Εύας από την Παλαιά
Διαθήκη, κατά την οποία η γυναίκα είναι αυτή που προδίδει.

Σκηνοθεσία-σκηνογραφία: Νίκος Κούνδουρος.
Σενάριο: Βασίλης Βασιλικός, Κώστας Σφήκας
Διεύθυνση φωτογραφίας: Τζιοβάνι Βαρριάνο
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Ηθοποιοί: Κλεοπάτρα Ρώτα, Ελένη Προκοπίου, Τάκης Εμμανουήλ,
Βαγγέλης Ιωαννίδης, Ζαννίνο, Ανέστης Βλάχος, Βασίλης Καΐλας, Δημήτρης
Γαλανάκης, Κώστας Παπακωνσταντίνου.
Παραγωγή: Νίκος Κούνδουρος – Γιώργος Ζερβός

Tags:

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

Κοπή πίτας «Μαριχουάνα stop»

Από την κοπή της πίτας στο ΜΑΡΙΧΟΥΑΝΑ STOP που συνεχίζεται με τεράστια επιτυχία κάθε Κυριακή ώρα ...

Ρωσία: Έφυγε από τη ζωή η Μαρίνα Λοσάκ

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών η Μαρίνα Λοσάκ, η πρώην διευθύντρια και ...

Ηρόδοτος, pater historiae (Μέρος Γ’)

Η συνάντηση του Ηροδότου με την Αθήνα, την πόλη του Περικλή, το κέντρο της ...