Οκτώ ταινίες ορόσημα του Μεταπολεμικού Ελληνικού Κινηματογράφου

Η Ηθοποιός- Θεατρολόγος Κατερίνα Μπιλάλη σας προσκαλεί σε μια μοναδική περιπλάνηση με στόχο την ουσιαστική γνωριμία με οκτώ υπέροχες ταινίες του  ελληνικού κινηματογράφου, τις οποίες  έχει επιλέξει για τους αναγνώστες μας. Κάθε βδομάδα θα δίνονται στοιχεία και αναλύσεις για μία από τις ταινίες, ώστε να προκληθεί το ενδιαφέρον για βαθύτερη κατανόηση και σύνδεση με την ελληνική κινηματογραφία.

Η έκτη ταινία που έχει επιλέξει είναι η εξαίσια σουρεαλιστική ταινία «Τα χρώματα της ίριδος» (1974) του Νίκου Παναγιωτόπουλου.

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έρχεται στην Ελλάδα, μετά από τις σπουδές του στη Γαλλία για να φέρει τη δική του κατάθεση σε μια προσωπική κινηματογραφική γραφή. Επηρεασμένος από το γαλλικό νέο κύμα, (nouvelle vague), και από σκηνοθέτες όπως ο François Truffaut, ο Jean-Luc Godard και ο Eric Rhomer, ο Παναγιωτόπουλος θα τολμήσει τη ρήξη με το κλασικό παραδοσιακό σινεμά. Η θεματική της πρώτης ταινίας που θα παρουσιάσει στην Ελλάδα, Τα χρώματα της ίριδος (1974), στρέφεται γύρω από την αναζήτηση της ανθρώπινης, αλλά και καλλιτεχνικής, ταυτότητας του κεντρικού ήρωα μέσα από σκηνές λογικές και παράλογες, μέσα από το όνειρο και την πραγματικότητα. Η ταινία έχει στοιχεία παραλόγου, αρκετά αυτοαναφορικά στοιχεία, έντονα σουρεαλιστικά στοιχεία αλλά και ρεαλιστικά.

Η ταινία αυτοχαρακτηρίζεται στην αρχή του έργου με μια επιγραφή ως ταινία «αντιεπιστημονική» και «σινεμά-σοκ». Σε μια συνέντευξή του, ο ίδιος ο σκηνοθέτης εξηγεί αυτούς τους χαρακτηρισμούς: «Όπως όλοι οι όροι είναι κι αυτοί κενοί περιεχομένου. Θέλουν να πουν πολλά και συγχρόνως τίποτα. Αντιεπιστημονικό με την έννοια ότι θα είναι ένα φιλμ όχι επιστημονικής ανάλυσης, όπως είναι της μόδας, αλλά καθαρής φαντασίας, και σινεμά-σοκ μια που το σινεμασκόπ, που αγαπώ πολύ, κοστίζει ακριβά. Χρησιμοποίησα αυτό το σλόγκαν γιατί δεν είχα να πω κάτι πιο συγκεκριμένο και πάντως πιστεύω ότι τελικά το φιλμ θα θυμίζει κόμικς και καθόλου ψυχολογικό κινηματογράφο». Αυτό ισχύει σε μεγάλο βαθμό, γιατί δεν υπάρχει ψυχολογική εμβάθυνση στους χαρακτήρες, ούτε στα κίνητρα των πράξεών τους, ούτε στην ποικιλία των συναισθημάτων τους. Οι πράξεις τους και οι επιλογές τους δεν στηρίζονται στη σχέση αίτιου- αιτιατού, αλλά προκύπτουν από φαινομενικά αυθαίρετες συμπεριφορές, οι οποίες δεν στηρίζονται σε μια λογική επιχειρηματολογία.

Η αυτοαναφορικότητα της ταινίας εστιάζει στη συγγραφή από τον πρωταγωνιστή ενός λιμπρέτου για μια μουσική κωμωδία με τίτλο «Τα χρώματα της Ίριδας» , το τέλος του οποίου αποτελεί και τον σκοπό της ίδιας της ταινίας. Η κατάληξή της ταινίας θα είναι και το τέλος του λιμπρέτου. Υπάρχουν όμως και άλλα στοιχεία, όπως όταν μιλούν για την ίδια την κινηματογραφική τέχνη και τα εργαλεία της, όπως η μηχανή λήψης που τραβάει το αρνητικό και η μηχανή προβολής που προβάλλει το θετικό και γι’ αυτό καταλήγουν στο ότι οι μηχανές λήψης είναι πιο όμορφες από τις μηχανές προβολής.

Δεν υπάρχει ευθύγραμμη αφήγηση και ο χρόνος είναι καμπυλωτός, χρησιμοποιώντας την τεχνική του flash-back. Οι σκηνές είναι σύντομες και πολλές φορές ασύνδετες μεταξύ τους, εντείνοντας το στοιχείο του παραλόγου. Μέσα από κάποιους διαλόγους ξεπηδά ο Ιονέσκο με τις κοφτές φράσεις του χωρίς νόημα και με την έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των συνομιλητών.

Όπως υποστηρίζει ο ίδιος ο σκηνοθέτης, χρησιμοποιώντας τα λόγια του Χίτσκοκ: «Όλοι θέλουν οι ταινίες τους να είναι φέτες ζωής, οι δικές μου θέλω να είναι φέτες γλυκό». Η ταινία λειτουργεί με βάση τρία επίπεδα. Το ένα είναι οι φιλοσοφικές αναζητήσεις και τα ερωτήματα που τίθενται σε σχέση με την υποκειμενικότητα και τη σχετικότητα των πραγμάτων. Το δεύτερο είναι ο κόσμος του θεάματος και η απογύμνωσή του, όταν ξεσκεπάζεται ο αρνητικός ρόλος που μπορεί να παίξει, δημιουργώντας κοινό-μαριονέτες με σκοπό τη χειραγώγηση και τον αποπροσανατολισμό του. Το τρίτο επίπεδο αφορά στην αντίδραση στο πολιτικό κατεστημένο της Ελλάδας της εποχής εκείνης, της εποχή της Χούντας και της λογοκρισίας. Το φοβικό κλίμα ενισχύεται με τη συνεχή παρακολούθηση των ηρώων από την Ασφάλεια μέσα από χιουμοριστικές σκηνές, όπου ξαφνικά ενώ είναι το ζευγάρι στην κρεβατοκάμαρά του, πετάγονται πίσω από μια κουρτίνα δύο ασφαλίτες ή όταν μία γυναίκα-μυστική πράκτορας είναι ντυμένη άντρας με ένα ψεύτικο μουστάκι, καπαρντίνα και καπέλο προσπαθεί να ενοχοποιήσει τον πρωταγωνιστή.

Τα χρώματα της ίριδος αδικήθηκαν στο 15ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθώς απονεμήθηκε στην ταινία μόνο το βραβείο της Διεύθυνσης Φωτογραφίας. Το σενάριο, και η πρωτότυπη μουσική της ταινίας, η οποία ανήκει είναι στον Σταμάτη Σπανουδάκη, εκτιμήθηκαν πολλά χρόνια αργότερα. Σήμερα, το soundtrack της ταινίας θεωρείται από τα πιο όμορφα του ελληνικού κινηματογράφου.

Συνετελεστές

Σκηνοθεσία- Σενάριο:Ν. Παναγιωτόπουλος

Διεύθυνση φωτογραφίας:Νίκος Καβουκίδης

Μουσική:Σταμάτης Σπανουδάκης

Ηθοποιοί:Νικήτας Τσακίρογλου, Έλενα Κυρανά, Κώστας Σφήκας, Βαγγέλης Καζάν, Μιμή Ντενίση, Τάκης Δουκάκος, Θάνος Γραμμένος, Γιώργος Διαλεγμένος, Γιώργος Μοσχίδης, Τάκης Βουλαλάς, Καίτη Ιμπροχώρη, Χριστόφορος Νέζερ, Σταμάτης Φασουλής, Διονύσης Σαββόπουλος, Κώστας Αρζόγλου, Κώστας Τσάκωνας, Έρση Μαλικένζου, Αντιγόνη Γλυκοφρύδη, Νίκος Κολοβός, Βασίλης Κολοβός.

Παραγωγή:Γιώργος Παπαλιός

 

 

Tags:

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

Πενήντα καλοκαιρινές συναυλίες στην Τεχνόπολη

Από τις 15 Ιουλίου μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου, πενήντα μαγικές συναυλίες στην Τεχνόπολη ...

Αναστολή θεατρικών έργων λόγω μέτρων

Οι παραστάσεις στα θέατρα αναστέλλονται λόγω των νέων μέτρων για την προστασία των πολιτών. ...

Βρέθηκε καρτ ποστάλ του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου που έστειλε Γάλλος στρατιώτης στη σύζυγο του

Η ημερομηνία πάνω στην πολυκαιρισμένη καρτ ποστάλ με την εικόνα μέρους του παλιού τείχους ...

«Τζέιμς Μποντ»: Πουλήθηκε το πιστόλι του Σον Κόνερι

Δημοπρατήθηκε το περίφημο όπλο Walther PP, που έιχε ο Σον Κόνερι στην πρώτη ταινία ...