Τζαζ…η κουλτούρα της: Η ιστορία της τζαζ δεν είναι εύκολο να καταγραφεί σε ένα άρθρο ή ένα βιβλίο

Η τζαζ είναι κουλτούρα με ρίζες στην καταπίεση των μαύρων και την μουσική τους έκφραση, απ'τα μπλουζ στις φυτείες της δουλείας ως στα υγρά κλάμπ της Νέας Υόρκης

Η ιστορία της τζαζ δεν είναι εύκολο να καταγραφεί σε ένα άρθρο η ένα βιβλίο. Είναι τόσο πλούσια που είναι σχεδόν σίγουρο πως κάτι θα ξεχαστεί ακούσια. Πολλοί αναρωτιούνται στις μέρες μας αλλά και παλαιότερα: Τι μας προσφέρει η τζαζ; Ποια είναι η ιστορία της; Ποια η κουλτούρα της;


Μανώλης Ρασσιάς

Το πιο σημαντικό στην ιστορία της μουσικής είναι το κατά πόσον το κάθε μουσικό είδος αλληλεπιδρά με αλλά συγγενή είδη μουσικής η όχι και κάνοντας έναν απολογισμό, να δούμε την μεγάλη εικόνα.
Είμαι πεπεισμένος πως η τζαζ λειτούργησε και λειτουργεί «αθόρυβα» στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα.
Πρόσφερε σε άλλα είδη, ροκ, σοουλ, φανκ, λάτιν και επηρεάστηκε από άλλα είδη μπλουζ, ροκ.
Όμως η μουσική χοάνη έχει την ιστορία της.

Στη περίπτωση της τζαζ συνέβη κάτι μοναδικό. Εδώ έγκειται και η μουσική της διαφοροποίηση από τις άλλες μουσικές της κόσμου.
Πρώτον άλλαξε οριστικά, ως τέχνη και μουσική δομή στις αρχές της δεκαετίας του 40 (εμφάνιση bepop) αλλαγή η οποία επηρέασε για πάντα την ιστορία της.

Από μουσική διασκέδασης στα μεγάλα κλαμπ των λευκών όπου κυριαρχεί όλη την δεκαετία του 30’το σουινγκ, η τζαζ αυτοπροσδιορίζεται όχι μόνο ως τέχνη αυτοσχεδιασμού, στοιχείο που τη διαπερνά ιστορικά από την αρχή της ως σήμερα, αλλά και το πλέον σημαντικό πως εξυψώνεται ο ρόλος του μαύρου μουσικού ως εμπνευστή ενός νέου μουσικού είδους.


Με μπροστάρη τον σαξοφωνίστα Charlie Parker, το «bepop»παίρνει σάρκα και οστά.Την παρέα των «επαναστατών»συμπληρώνουν οι, Dizzy Gillespie τρομπέτα,Thelonious Monk πιάνο και αργότερα ο Miles Davis τρομπέτα. Στη παρέα αυτη θα προστεθούν κι άλλα σπουδαία ονόματα πλαισιώνοντας επάξια τους αρχικούς εμπνευστές. Ο Πάρκερ επηρεασμένος από τη μπλουζ παράδοση δημιουργεί νέα δεδομένα στη μαύρη μουσική. Παίζοντας σε διπλό χρόνο και με απίστευτες ταχύτητες τα περίτεχνα σόλο του πραγματοποιεί την αλλαγή στην ίδια σύνθεση, με τη χρήση πολλών μουσικών κλιμάκων. Η bebop χαρακτηρίζεται από την τάση των μουσικών της στην εξερεύνηση νέων συγχορδιών εκτός κλασικής δομής με έντονες παραλλαγές στην αρμονία παρά στην μελωδία. Εδώ παρατηρείται κάτι διττό: Δεν αλλάζει μόνο το μουσικό ύφος της τζαζ, αλλάζει και ο τρόπος που ο μουσικός αντιλαμβάνεται τη μουσική του, σε τι κοινό απευθύνεται και πλέον το πιο σπουδαίο: Η τζαζ είναι μουσική για το μυαλό και όχι για το σώμα, εκτός κάποιων εξαιρέσεων.


Ο μουσικός της εποχής εκείνης αποκτά διπλό ρόλο. Εκφράζει κάτι νέο το οποίο δεν μπορεί να αντιγράψει κανείς.
Άλλωστε ήταν ελάχιστοι οι λευκοί μουσικοί που κατάφεραν να αφήσουν το στίγμα τους, η να δημιουργήσουν νέα ρεύματα στην ιστορία της τζαζ.
Με φωτεινές εξαιρέσεις τους Art Pepper, Stan Getz, στο σαξόφωνο και τους Bill Evan’s και Dave Brubeck στο πιάνο και κάποιους ακόμα καλλιτέχνες οι ποιοτικοί αυτοί μουσικοί υπήρξαν «δορυφόροι»των μαύρων συνθετών.

Με λίγα λόγια η τζαζ τραβά νέους δρόμους από το 40′ και μετά.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την οριστική αποκοπή της από το σουινγκ ως ελαφρά μουσική και βέβαια να αναφέρω εδώ τη φράση του Thelonious Monk: Σκοπός του bepop ήταν να παίξουμε κάτι που οι λευκοί μουσικοί δεν μπορούν να παίξουν. Αυτό μαρτυρά πολλά, δείχνοντάς μας,το κλίμα της εποχής. Πράξη διαμαρτυρίας? Ίσως!


Μα πάνω απ’ όλα κρύβει τον ιστορικό ρόλο του μουσικού και την συνειδητότητά του.
Στο βιβλίο του (Η σκηνή της τζαζ) ο Έρικ Χομπσμπάουμ αναφέρει: Η έννοια του μοναδικού του μόνιμου που ισχύει στην ορθόδοξη τέχνη δεν έχει νόημα στη τζαζ. Ο μουσικός της τζαζ δεν αποβλέπει στη παραγωγή έργων η αυθεντικών ερμηνειών που να μπορούν να καταταγούν σε ανώτερη κατηγορία.
Εκείνο που μας προσφέρει είναι η απόλαυση της μουσικής την ώρα που δημιουργείται.
Οι χαρές της τζαζ οφείλονται καταρχάς στη συγκίνηση που προκαλεί και είναι συνυφασμένη με την ίδια τη μουσική.
Όσον αφορά τον αυτοσχεδιασμό καταρχήν χαρακτηριστικό της τζαζ συμπληρώνει τα εξής: Ο αυτοσχεδιασμός είναι απλώς αυθόρμητη σύνθεση και επομένως μπορεί να υστερεί απέναντί σε μια σύνθεση που προσχεδιάστηκε και διορθώνεται πριν παιχτεί.
Για τον ακροατή δεν έχει σημασία αν η μουσική που ακούει είναι αυτοσχεδιασμένη η γραμμένη.
Δεν μπορεί εύκολα να διακρίνει τη διαφορά.
Ωστόσο ο αυτοσχεδιασμός η κάποια δυνατότητα αυτού σε κάποια σύνθεση έτοιμη, δίκαια θεωρείται κάτι πολύτιμο επειδή εξασφαλίζει στους μουσικούς ένταση και συγκίνησή μεταδοτική.
Ο μουσουλμάνος ιερέας και υπερασπιστής των δικαιωμάτων της αφροαμερικανικής κοινότητας τη δεκαετία του 60,Μαλκολμ Χ προσθέτει το εξής χρήσιμο για την τζαζ και την εξέλιξή της μέσα από τον ρόλο του μαύρου μουσικού:
Ο μαύρος μουσικός φυσάει ήχους μέσα από το πνευστό του που κανείς δεν τους είχε σκεφτεί προηγουμένως. Αυτοσχεδιάζει δημιουργεί,έρχεται από μέσα του.
Είναι μουσική της ψυχής του, ο μόνος χώρος (τζαζ) στην αμερικανική σκηνή που δημιούργησε ελεύθερα και τον κατέκτησε.


Η τζαζ και κουλτούρα έχει ως μουσική και δομή ως τέχνη αυτοσχεδιασμού μα πάνω από όλα, η τζαζ επαναστάτησε απέναντι στον ίδιο της τον εαυτό.
Για κάποιους αυτό εμπεριέχει και πολιτικά μηνύματα  απέναντι στο μουσικό κατεστημένο της εποχής και εντεύθεν. Καθώς η κοινωνία αλλάζει ο μουσικός επαναπροσδιορίζει την θέση του και την αντίληψη του απέναντι στα κοινωνικά και καλλιτεχνικά δρώμενα της εποχής του, τα οποία έχουν κοινή πορεία και αλληλοεπηρεάζονται.
Οι χώροι άλλαξαν τα μεγάλα κλάμπ διαδέχτηκαν πιο μικρά και σκοτεινά μέρη. Η μουσική όμως άλλαξε.
Έγινε ακόμα πιο αυθεντική, ένα έργο τέχνης περίπλοκο στα αυτιά ακόμα και των μυημένων στη τζαζ. Αυτός όμως είναι ο σκοπός της αλλαγής προς τα εμπρός.
Κάθε τι νέο αμφισβητείται έντονα αλλά η αλήθεια ποτέ.
Η τζαζ είναι κουλτούρα με ρίζες στην καταπίεση των μαύρων και την μουσική τους έκφραση, απ’τα μπλουζ στις φυτείες της δουλείας ως στα υγρά κλάμπ της Νέας Υόρκης.
Είναι η ζωντανή ιστορία της Αμερικής μιας οικονομικής και πολιτισμικής υπερδύναμης.
Η κουλτούρα δεν κρύβεται γιατί είναι η ψυχή του καθενός είτε ατομικά είτε και συλλογικά. Τζαζ σημαίνει Μαύρη μουσική, ως τους κύριους εμπνευστές ενός μουσικού είδους.

 

Κάντε like στη σελίδα μας στο Facebook καθώς και στο Twitter και LinkedIn για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα της επικαιρότητας και να μάς δώσετε κουράγιο να συνεχίζουμε… Αν σας αρέσει η προσπάθειά μας προτείνετε το newslink.gr και στους φίλους σας. 

Διαβάστε, επίσης:«550» του Σταμάτη Πακάκη στο Θέατρο Faust [κριτική]

Tags:

  • Βαγγέλης Τάτσης

    Ευτυχώς που μου βγάλανε το «Ευ» από πολύ μικρή ηλικία γιατί αν και Εύηχο το Ευάγγελος τουλάχιστον για την δεκαετία του 70 που γεννήθηκα, ένα bulling θα το έτρωγα. Ο Φλεβάρης αν και κρύος εγώ γεννήθηκα μέσα στα ζεστά στις 21 του μήνα το σωτήριο έτος 1975 στο Αρεταίειον και οι δικοί μου ποτέ δεν αντιλήφθησαν την τρέλα που θα κουβαλάω, μέχρι που την έκανα καύσιμο γράφοντας κείμενα, άλλοτε θεατρικά, άλλοτε παιδικά και άλλοτε στιχάκια απλά για να μην μου κάνει μούτρα και η κιθάρα μου. Αγαπώ τις θετικές αύρες των παιδιών και τους μεγάλους που δεν μεγαλώνουν ποτέ.

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

“Replay (Acoustic Version by AlexSimonBass)”

Το «Replay», το τραγούδι με το οποίο η Τάμτα εκπροσώπησε την Κύπρο στον 64οΔιαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision και που ...

Σχολικά bazaars από «Το Χαμόγελο του Παιδιού»: Αποκτήστε σχολικά είδη για μια χρονιά γεμάτη Χαμόγελα!

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» προσκαλεί τους φίλους και υποστηρικτές του να επισκεφτούν τα σχολικά ...

Παράταση λόγω επιτυχίας για την «Ψιλικατζού»

«Η Ψιλικατζού», βασισμένη στο αιχμηρό, αστείο και βαθιά συγκινητικό Best Seller βιβλίο της Κωνσταντίνας Δελημήτρου, σε θεατρική διασκευή – ...

ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΑΝΑ

ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΑΝΑ Ιπποκράτους 7, Αθήνα Τηλ.: 2103626596       Έπειτα από μια θριαμβευτική σεζόν ...

Ο Γιώργος Λάνθιμος στην κριτική επιτροπή του 72ου Φεστιβάλ των Καννών

Ο Έλληνας σκηνοθέτης Γιώργος Λάνθιμος, η Αμερικανίδα ηθοποιός Ελ Φάνινγκ, ο Γάλλος δημιουργός κόμικς ...