Μανώλης Χιώτης. Από το Ρεμπέτικο στη λάτιν…

Μανώλης Χιώτης ο ρεμπέτης…
Ο μάγκας που έδωσε στο μπουζούκι νέα μορφή, στο όργανο που αγάπησε όσο κανείς άλλος, το οποίο και αποτέλεσε προέκταση του σώματος του.
Ο μέγας σολίστ, ο κοκέτης, ο άνθρωπος που ανέδειξε και βοήθησε πολλά σπουδαία ονόματα στο χώρο του λαϊκου τραγουδιού.

Μανώλης Ρασσιάς.

Πενήντα χρόνια συμπληρώνονται σχεδόν σήμερα απ’τον ξαφνικό θάνατο του, απο καρδιακή ανεπάρκεια στις 21 Μαρτίου του 1970.
Η μοίρα της ζωής τον έφερε στον κόσμο την ίδια ημερομηνία στις 21Μαρτίου του 1921.
Μισός αιώνας ζωής ήταν αρκετός για να περάσει στο πάνθεον των θρύλων της λαϊκής μουσικής.
Ο Μανώλης γνήσιο παιδί του ρεμπέτικου τραγουδιού γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σε μικρή ηλικία η οικογένεια του μετακόμισε στο Ναύπλιο. Εκεί στις προσφυγικές γειτονιές της πόλης θα λάβει τα πρώτα μουσικά ερεθίσματα.

Το πάθος του για τη μουσική είναι πρωτοφανές.
Κατασκευάζει τα πρώτα του όργανα με συρμάτινες χορδές επάνω σε παλιόξυλα και ανακαλύπτει τις πρώτες νότες. Στα 12 του χρόνια παίζει κιθάρα και ούτι κάνοντας μαθήματα βιολιού στο Ωδείο.
Ο πατέρας του μικρού Μανώλη είναι ο Διαμαντής Χιώτης γεννημένος στον Πειραιά. Σκληρός άνθρωπος του περιθωρίου διατηρεί ταβέρνες και καφενεία στην Αθήνα. Ο μικρός Μανώλης θα γνωρίσει τις μεγάλες μορφές του ρεμπέτικου τραγουδιού στην Αθήνα όπου θα εργαστεί σε κάποιο απ’ τα μαγαζιά του πατέρα του ο οποίος στη συνέχεια θα δολοφονηθεί έξω απ’ το μαγαζί του στη γωνία των οδών Σωκράτους και Αγίου Κωνσταντίνου στην Ομόνοια.


Στην ουσία εκεί θα μπουν τα θεμέλια μιας μουσικής ιδιοφυΐας. Από το 1935 ως τη κήρυξη του πολέμου θα είναι δίπλα στον Μάρκο Βαμβακάρη, Στράτο Παγιουμτζή, Στέλιο Κερομύτη και Ανέστη Δελιά. Το εν λόγο σχήμα θα «μεγαλώσει» μουσικά τον Χιωτάκη όπως αναφέρει ο Κερομύτης από το 1935 ‘εως το 1940 στο μουσικό κέντρο «Δάσος του Βοτανικού»
Στα 1937 ο Χιώτης υπογράφει το πρώτο του σουξέ το «χρήμα δεν το λογαριάζω». Έχει ήδη υπογράψει συμβόλαιο στη Columbia και παράλληλα μυείται στα μυστικά του μπουζουκιού. Ο ρεμπέτης Μπαγιαντέρας και συνθέτης των (Ψαροπούλα, Σαν μαγεμένο το μυαλό μου, Από βραδύς ξεκίνησα) τον βοηθά και τον επηρεάζει.

Ακολουθεί ο πόλεμος η κατοχή και το ρεμπέτικο τραγούδι ακόμα θεωρείται μουσική του υποκόσμου.
Ώσπου το 1948 αλλάζουν όλα για το ρεμπέτικο.
Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου που θα μπει μουσική σε ταινία.
Πρόκειται για το φιλμ της Φίνος, «Χαμένοι Άγγελοι» του Νίκου Τσιφόρου.

Το τραγούδι του Χιώτη
«Εσύ είσαι η αιτία που υποφέρω» θα προβληθεί στο «πανί» και το σοκ είναι τεράστιο καθώς εμφανίζεται να τραγουδά στο πάλκο μια ρεμπέτικη παρέα.
Η επιτυχία όμως του τραγουδιού είναι τόσο μεγάλη όπου αυτή η παρεξηγημένη μουσική θα περάσει επιτυχώς από το «καθαρτήριο» της αστικής προκατάληψης.
Το Λαϊκό τραγούδι είναι εδώ, ο Χιώτης είναι ώριμος όσο ποτέ και θα δώσει το διαβατήριο σε μια ολόκληρη κουλτούρα να βγει απ’ την αφάνεια και το περιθώριο που της έχει επιβληθεί.
Στα χρόνια της κατοχής ο Χιώτης σκέφτεται πολλά, μα κυρίως πως να δώσει κάτι νέο και πρωτοποριακό στο λαϊκό τραγούδι.

Επινοεί και το κάνει πραγματικότητα με το να δώσει «φωνή» στο μπουζούκι με τον ενισχυτή.
Ο ηλεκτρισμός του δίνει ντεσιμπέλ και παραπάνω ήχο.
Σαν μην έφτανε αυτό του προσθέτει ακόμα μια χορδή. Σκέψη και πράξη που θα αλλάξει για πάντα το λαϊκό πεντάγραμμο. Νέες δυνατότητες δημιουργούνται.
Όπως δήλωσε ο ίδιος: Μετέφερα τη κιθάρα στο μπουζούκι κάνοντάς το τετράχορδο. Μόνος μου έμαθα τα πάντα. Έπρεπε να δουλεύω ώστε να πληρώνω το ωδείο.
Το ηλεκτρικό μπουζούκι ακούστηκε για πρώτη φορά στα 1947 στο πρώτο κοσμικό κέντρο της Αθήνας με το όνομα Πίγκαλς, δημιουργία και έμπνευση του Χιώτη.
Ακολουθεί μια αξέχαστη καριέρα. Επηρεασμένος απ’την Ευρωπαϊκή τζαζ, το σουίνγκ και τη λάτιν, προσαρμόζει τις λαϊκές του συνθέσεις πάνω σε αυτό το ηχόχρωμα.
Τραγούδια όπως τα Περασμένες μου Αγάπες, Πολλές φορές, Αφού το θες, κάνουν εντύπωση και δημιουργούν το φαινόμενο Χιώτης Μάμπο!

Η δεξιοτεχνία, η γρηγοράδα, τα απίστευτης ταχύτητας σόλο του, χωρίς φάλτσες νότες, με τον κρυστάλλινο και αναγνωρίσιμο ήχο του,καταγράφουν την ιδιοφυΐα και τους νεωτερισμούς του. Δικής του ασύγκριτης ομορφιάς και οι συνθέσεις: Δεν θέλω πια να ξαναρθείς, Απότομα, Θεσσαλονίκη μου μεγάλη φτωχομάνα, Ηλιοβασιλέματα, Μοιάζεις και εσύ σαν θάλασσα κλπ.
Ο Χιώτης έχει στο ενεργητικό του τουλάχιστον 1000 συνθέσεις, ίσως και παραπάνω, καλύπτοντας όλο το φάσμα του ελληνικού πενταγράμμου.


Συνοδοιπόρος του σε αυτή την εκπληκτική πορεία ήταν η δεύτερη κατά σειρά σύζυγός του Μαίρη Λίντα. Παντρεμένοι απ’ το 1959 ζούν εναν θυελλώδη έρωτα έως το 1967.
Ο Χιώτης τη γνωρίζει στα έντεκα της χρόνια και δημιουργούν το περίφημο ντουέτο Χιώτης-Λίντα.
Η Λίντα «ανακάλυψη» του Ορέστη Λάσκου θα αποδώσει σχεδόν όλες τις επιτυχίες του συνθέτη.
Μια ακόμα καινοτομία του συνθέτη είναι πως δημιουργεί την πρώτη ελληνική big band.
Κάτι απ’ Τζάνκο Ράινχαρντ και Πέρεζ Πράντο μια ανάμιξη σε τζαζ σουίνγκ με βιολιά βιολονίστες και κιθάρες και απ’την άλλη μαράκες κρουστά και κόνγκας να ταξιδεύουν το κοινό σε εξωτικά μέρη.
Η ορχήστρα του καλοντυμένη και ομοιόμορφα συνήθως με δικά του έξοδα και τον ίδιο σολίστ στο μπουζούκι, αφήνουν εποχή και καταγράφονται ευτυχώς σε δεκάδες ταινίες του ελληνικού σινεμά.
Δημοσίευμα της εποχής αναφέρει πως οι Χιώτης-Λίντα έχουν λανσάρει ένα νέο τύπο λαϊκού τραγουδιού, ανάμικτο με ρυθμούς Αμερικάνικης Τζαζ.
Ο Χιώτης επιβεβαίωσε πως συνάντησε πολλές δυσκολίες για την επιλογή του αυτή. Πολλοί ρεμπέτες δεν είδαν με καλό μάτι αυτές τις επιλογές του.
Η ουσία είναι πως ο Χιώτης, επέβαλε το πρώην «περιθωριακό» μπουζούκι και στα «σαλόνια» και το μετεξέλιξε οριστικά. Ανακάλυψη δική του η Μαρίκα Νίνου και πολύτιμη η βοήθειά του στην εξέλιξη προς το καλύτερο της φωνητικών ερμηνειών του Στέλιου Καζαντζίδη.
Από τις αρχές του 60 και μετά, θα συνεργαστεί ουκ ολίγες φορές με τον Μίκη Θεοδωράκη. Η αρχή είναι στον Επιτάφιο και εν συνεχεία στα άλμπουμ Αρχιπέλαγος, Πολιτεία κλπ.
Ο Μίκης σημειώνει τα εξής: Ήταν για εμένα ένα όνειρο να συνεργαστώ μαζί του. Ήταν ακριβής σαν μετρονόμος, είχε τεράστια ευχέρεια στους αυτοσχεδιασμούς ιδιοφυής και δεξιοτέχνης. Τέτοιο φαινόμενο γεννιέται μια φορά στα 100 χρόνια. Έπαιζε τα δυσκολότερα πράγματα με πρωτοφανή ευκολία που σε άφηναν άφωνο.
Ο Μίμης Πλέσσας δεν θα ξεφύγει απ’την πεπατημένη και δηλώνει για τη συνεργασία τους στη ταινία Μερικοί το προτιμούν κρύο: Δεν είχα ποτέ καλύτερο μαθητή. Ο Χιώτης αυτοσχεδίασε στο θέμα που του έδωσα στο κονσέρτο για μπουζούκι και ορχήστρα. Του το έδωσα και μου έδωσε και αυτός. Στην πραγματικότητα μου έδωσε και του έδωσα. Στα 1963 αναλαμβάνει καλλιτεχνικός διευθυντής στη Columbia και όλες οι ηχογραφήσεις περνούν απ’τον ίδιο.

Ακολουθεί η περιοδεία του στην Αμερική όπου και θα μείνει με τη Λίντα για τέσσερα χρόνια περίπου και η γνωριμία του με τον Τζίμι Χέντριξ.
Ο καλύτερος ροκ κιθαρίστας όλων των εποχών επισκέπτεται συχνά-πυκνά ως πελάτης το κέντρο που εμφανίζεται ο Έλληνας δεξιοτέχνης. Έχει ακούσει γι αυτόν και γνωρίζοντας τον θέλει να μάθει για το παίξιμό του και τα μυστικά του. Τον ρωτάει τα πάντα και εντυπωσιάζεται.
Στα 1965 και τη Νέα Υόρκη κάποιος δημοσιογράφος ρωτά τον Χέντριξ: Αν μη τι άλλο είστε ο καλύτερος κιθαρίστας στον κόσμο έτσι δεν είναι? Η απάντηση του Χέντριξ αφήνει άφωνο τον δημοσιογράφο και εν γένει τον τύπο της εποχής: Ναι γιατί δεν έχετε ακούσει εναν Έλληνα. Όταν ακούσετε θα καταλάβετε…Ο λόγος για τον Χιώτη βέβαια όπου έγινε ακόμα πιο διάσημος.

Ο Χιώτης δεν ήταν ένα ακόμα μπουζούκι. Είδε πολλά χρόνια μπροστά, πάντρεψε ήχους και κουλτούρες μουσικές που κανείς δεν φαντάστηκε να κάνει ποτέ. Εδραίωσε και απενενοχοποίησε κομψά το ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι καθιστώντας το πλέον απαραίτητο στα στόματα και αυτιά όλων των τάξεων.
Μπορεί να απέκτησε πολλούς εχθρούς για αυτό, αλλά είναι πραγματικότητα.
Η καλή μουσική δεν χωράει σε περιορισμούς.

Αυτός ήταν ο Χιώτης. Επαναστάτης, δημιουργός, καινοτόμος, τζέντλεμαν της ζωής και της τέχνης. Επέβαλε το αδιανόητο με κόπο και μυαλό. Η μουσική του οξύνοια δεν αντιγράφεται, παρά στέκει εκεί ως κληρονομιά και μουσικός πλούτος.

 

 

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook καθώς και στο Twitter και LinkedIn για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα της επικαιρότητας

Διαβάστε, επίσης: Πέθανε ο Dick Dale, «βασιλιάς της surf κιθάρας» και του Misirlou [vid]

Tags:

  • Βαγγέλης Τάτσης

    Ευτυχώς που μου βγάλανε το «Ευ» από πολύ μικρή ηλικία γιατί αν και Εύηχο το Ευάγγελος τουλάχιστον για την δεκαετία του 70 που γεννήθηκα, ένα bulling θα το έτρωγα. Ο Φλεβάρης αν και κρύος εγώ γεννήθηκα μέσα στα ζεστά στις 21 του μήνα το σωτήριο έτος 1975 στο Αρεταίειον και οι δικοί μου ποτέ δεν αντιλήφθησαν την τρέλα που θα κουβαλάω, μέχρι που την έκανα καύσιμο γράφοντας κείμενα, άλλοτε θεατρικά, άλλοτε παιδικά και άλλοτε στιχάκια απλά για να μην μου κάνει μούτρα και η κιθάρα μου. Αγαπώ τις θετικές αύρες των παιδιών και τους μεγάλους που δεν μεγαλώνουν ποτέ.

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

Παρουσίαση του βιβλίου – CD «ΕΓΩτοτροπίες» της Αναστασίας Στυλιανίδη

Με πολύ μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στον Ιανό η παρουσίαση του μουσικοθεατρικού κόμικ (βιβλίο με ...

Throwback Thursdays Vol 1: Όταν ο Scorsese ντύθηκε Woody Allen

Ένας από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες των τελευταίων δεκαετιών είναι αναμφισβήτητα ο Martin Scorsese. Με ...

«Μην Ψαρώνεις» η νέα κωμική σειρά του ΑΝΤ1

Η νέα ελληνική σειρά που έρχεται στον ΑΝΤ1 στο δεύτερο μισό της σεζόν έχει ...

Πέθανε παίκτης του The Voice of Greece σε ηλικία 24 ετών (vid)

Μια θλιβερή είδηση έγινε πριν λίγη ώρα γνωστή. Πρώην παίκτης του The Voice of Greece άφησε ...

Κριτική – Ο Ιατροδικαστής

Ο ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΗΣ Ή ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΣ ΛΑΔΑ Φτάνοντας στο θέατρο ΑΛΚΜΗΝΗ, ναι εκεί ...

Αναστασία Έδεν – Άρης Βλάχος live στο Half Note

Η ερμηνεύτρια Αναστασία Έδεν και ο συνθέτης Άρης Βλάχος παρουσιάζουν τη νέα τους μουσική ...