Οκτώ ταινίες ορόσημα του Μεταπολεμικού Ελληνικού Κινηματογράφου 5. «Το προξενιό της Άννας»

Η Ηθοποιός-Θεατρολόγος Κατερίνα Μπιλάλη σας προσκαλεί σε μια μοναδική περιπλάνηση με στόχο την ουσιαστική γνωριμία με οκτώ υπέροχες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, τις οποίες έχει επιλέξει για τους αναγνώστες μας. Κάθε βδομάδα θα δίνονται στοιχεία και αναλύσεις για μία από τις ταινίες, ώστε να προκληθεί το ενδιαφέρον για βαθύτερη κατανόηση και σύνδεση με την ελληνική κινηματογραφία.

Η πέμπτη ταινία που έχει επιλέξει είναι η εξαιρετική πολιτική ταινία με έντονους συμβολισμούς «Το Προξενιό της Άννας» (1972) του Παντελή Βούλγαρη.

Η ταινία τιμήθηκε µε πέντε βραβεία στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στα οποία Καλύτερης Ταινίας, Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη και Ερμηνειών για τους/τις ηθοποιούς της, Άννα Βαγενά (Α΄ γυναικείου ρόλου), Κώστα Ρηγόπουλο (Α΄ ανδρικού ρόλου) και Σµαρώ Βεάκη (Β΄ γυναικείου ρόλου).

Η καινοτόμα προσέγγιση του Παντελή Βούλγαρη είναι ότι κινηματογραφεί ένα ηθογραφικό τοπίο ανθρώπινων συμπεριφορών, με έμφαση στα σκοτεινά μέρη της ανθρώπινης ψυχής. Ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος αναφέρει για Το Προξενιό της Άννας ότι εδώ μπορούμε να βρούμε «αναμνήσεις από τον Φλωμπέρ. Ωστόσο πέρα από το ήρεμο ρεαλιστικό ύφος κρύβεται η φοβερή σκληρότητα της καταστροφής της ανθρώπινης ψυχής».

Τα πρόσωπα τοποθετούνται σ’ ένα φιλόξενο περιβάλλον, ένα ζεστό σπιτικό με έναν υπέροχο κήπο, το οποίο καταλήγει να γίνει η φυλακή τους. Βρίσκονται εγκλωβισμένα μέσα στις ίδιες τους τις πεποιθήσεις, βιώνοντας την απόλυτη αντίθεση ανάμεσα στις βαθύτερές τους επιθυμίες και την πραγματικότητα. Ο συμβολισμός είναι έντονος με στοιχεία όπως το χρυσόψαρο μέσα στη γυάλα και η εξωτερική καγκελόπορτα του σπιτιού, ως δείκτες της απόλυτης ανελευθερίας. Επιλέγει οι ήρωες της ταινίας του να είναι άνθρωποι από την καθημερινή ζωή και να τους χρησιμοποιήσει ως μέσα κατάδειξης της κοινωνικής κατάστασης της εποχής, όπου επικρατεί η λογοκρισία και το δικτατορικό καθεστώς.

Η Άννα, η ψυχοκόρη της αστικής οικογένειας, που έχει έρθει από τα Καλάβρυτα για να δουλέψει, παραλληλίζεται µε την Ελλάδα, την οποία η οικογένεια των αφεντικών που αποτελεί μια μεταφορική αναφορά στη Χούντα των Συνταγματαρχών, την έχει ακινητοποιήσει ψυχικά και πνευματικά, κάνοντάς της πλύση εγκεφάλου και εμφυτεύοντας τις δικές της αξίες και ιδανικά του τύπου “πατρίς, θρησκεία, οικογένεια”. Το προξενιό έχει τον ρόλο της ελευθερίας, η οποία θα κριθεί ανεπίτρεπτη από την “αγία” οικογένεια, όταν θα διαπιστώσει ότι διακυβεύεται η τάξη και η ηθική και ότι θα ότι θα χάσει έναν πιστό της υπηρέτη. Όταν η Άννα γυρνάει από τη βόλτα της με τον υποψήφιο “σωτήρα” της, συνειδητοποιούν ότι τόλμησε να παρακούσει τους κανόνες τους γιατί άργησε ένα μισάωρο, ότι τόλμησε να τους κοιτάξει στα μάτια, πράγμα που σ’ όλη την ταινία η κάμερα εστίαζε στο χαμηλωμένο βλέμμα της μπροστά στα αφεντικά, στην υποτακτική της στάση, στη σιωπή της, στα σεμνά ρούχα και τη στολή της υπηρέτριας (ρόμπα και τσεμπέρι), τα συντηρητικά πιασμένα της μαλλιά.

Η φιλμική αφήγηση είναι συγκαλυμμένη και δεν σχολιάζει άμεσα την πολιτική κατάσταση της χώρας αλλά μέσω της ηρωίδας καταγράφει τη ρήξη με τις αρχές και τις αξίες της “ελληνικής παραδοσιακής οικογένειας”, την εσωτερική μετανάστευση, τη σχέση εξουσιαστή-εξουσιαζόμενου και τις έµφυλες αναπαραστάσεις στον χώρο της εργασίας. Με πρόσχημα το ενδιαφέρον, τη νουθεσία και την αγάπη για την Άννα-Ελλάδα, η μεσοαστική οικογένεια-Χούντα ακυρώνει τη διαβατήρια λειτουργία της μετάβασης της Άννας από την άγαμη στην έγγαμη κατάσταση, τη μετάβαση από τον εγκλεισμό στην ελευθερία.
Ο Βούλγαρης εισάγει και το θέμα των έμφυλων διαφορών με την τοποθέτηση μιας γυναίκας κεντρικής ηρωίδας και την κατάδειξη του σεξισμού και της ηδονοβλεπτικής εμμονής των αντρών, αλλά και του αφομοιωμένου πατριαρχισμού από την πλευρά των αστών γυναικών με τη συμφεροντολογική και υποκριτική τους συμπεριφορά. Σε αυτή τη νέα θεματολογία το κοινό φαίνεται να ανταποκρίνεται ικανοποιητικά, αφού η ταινία του Βούλγαρη, κατά την προβολή της στις κινηματογραφικές αίθουσες έκοψε 114.000 εισιτήρια.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης
Σενάριο: Παντελής Βούλγαρης, Μένης Κουμανταρέας
Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης
Μοντάζ: Ντίνος Κατσουρίδης
Ήχος: Πέτρος Πατέλης
Ηθοποιοί: Άννα Βαγενά, Σμαρώ Βεάκη, Κώστας Ρηγόπουλος, Σταύρος Καλάρογλου, Αλίκη Ζωγράφου, Ειρήνη Εμιρζά, Αλέκος Ουδινότης, Μαρία Μαρτίκα, Μίκα Φλώρα, Νίκος Γαροφάλου, Λούλα Χρηστίδη, Γιώργος Μόρτον, Αθηνά Λαμπ
Παραγωγός: Ντίνος Κατσουρίδης
Κοστούμια-Σκηνικά: Κυριάκος Κατζουράκης

Tags:

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

«Λόγω Τιμής»: Είκοσι χρόνια μετά… σαν να μην πέρασε μια ημέρα…

Είκοσι χρόνια μετά και οι ζωές μας του τότε συναντήσουν για πρώτη φορά τους ...

Πέθανε ο συνθέτης Θεόδωρος Αντωνίου

Πέθανε τις πρωινές ώρες σε ηλικία 84 ετών, ύστερα από μακροχρόνια προβλήματα με την ...

Χαλίμα Άντεν: Αποχαιρετά τον κόσμο της μόδας λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων

Η Χαλίμα Άντεν αφήνει πίσω της την πασαρέλα. Ο λόγος; Ο τρόπος που παρουσιάστηκε ...

Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Άλκη Ζέη

Ήταν αργά το βράδυ της Πέμπτης όταν έγινε γνωστό πως η Άλκη Ζέη έφυγε ...

Dimitris Kalantzis: Sextet girl talk, στο Half Note Jazz Club

Τρεις φωνές, τρεις εξαιρετικές εκπρόσωποι της πολύ νέας γενιάς και δυο κορυφαίοι μουσικοί της ...

Το Λούβρο ανοίγει τις πόρτες του μ΄ένα κλικ

Το Λούβρο, ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία ,τεράστιου πολιτισμικού βεληνεκούς ,είναι πλέον διαθέσιμο για ...