Έντα Γκάμπλερ, του Ερρίκου Ίψεν, στο θέατρο Κάτω από τη Γέφυρα- κριτική

Στα συν της παράστασης τα σκηνικά και κουστούμια καθώς και η επιμέλεια των φωτισμών που φρόντισε η ίδια η ομάδα

Ένα μικρό θεατρικό διαμαντάκι σπαρμένο στην αθηναϊκή θεατρική νύχτα. Κάπως έτσι θα μπορούσα να πω με δυο λόγια την αίσθηση που μου άφησε η παράσταση της ΕΝΤΑ ΓΚΑΜΠΛΕΡ στο θέατρο ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ.

Θανάσης Σταυρόπουλος

Η «Έντα Γκάμπλερ» του Ερρίκου Ίψεν παρουσιάζεται από τις 29 Οκτωβρίου κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο θέατρο Κάτω από τη Γέφυρα σε διασκευή του Γιάννη Δρίτσα.

Από τις πιο αμφιλεγόμενες θεατρικές ηρωίδες της εποχής της, η Έντα Γκάμπλερ, κόρη στρατηγού, νοιώθει να ασφυκτιά μέσα στον γάμο της με τον αφοσιωμένο Γιόργκεν Τέσμαν. Εγκλωβισμένη μέσα στην επιλογή της για μια πλούσια ζωή, τον περιφρονεί και τον κρατά σε απόσταση καταστρέφοντας σταδιακά τα πάντα γύρω της. Το παιχνίδι της με τις τύχες των ανθρώπων που εκλαμβάνει ως απόδραση από την πλήξη ακόμα και του γαμήλιου ταξιδιού, θα αποδειχτεί μοιραίο, φέρνοντας την αντιμέτωπη με τις μεγαλύτερες φοβίες της.

Ποια είναι η Έντα Γκάμπλερ; Ένα ερώτημα που βασάνισε μελετητές, σκηνοθέτες… και όσες την ερμήνευσαν. Μεταξύ τους η Ελεονόρα Ντούζε, η Ίνγκριντ Μπέργκμαν, η Μάγκι Σμιθ, η Ιζαμπελ Ιπέρ, η Κέιτ Μπλάνσετ…
Ίσως να βασάνισε και τον ίδιο τον Ίψεν, αλλά αυτό δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Ποια είναι λοιπόν η Έντα Γκάμπλερ; Είναι ένα εύθραυστο φοβισμένο πλάσμα που ασφυκτιά εγκλωβισμένο μέσα σε μια άκρως συντηρητική κοινωνία, ή ένα απάνθρωπο «τέρας», έτοιμο να καταστρέψει και να αυτοκαταστραφεί;

Πολλοί, βρήκαν πολλά στοιχεία του Άμλετ στη Έντα Γκάμπλερ.

Και οι δυο γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν, αλλά δεν το κάνουν.

Γνωρίζουν τον ένοχο, αλλά ζουν δίπλα του. Και «φεύγουν» χωρίς στην πραγματικότητα να κάνουν τίποτα απ’ τα τόσα που σχεδίαζαν να κάνουν.

Για το Γιάννη Δρίτσα που υπογράφει τη σκηνοθεσία «η ‘Eντα Γκάμπλερ ως βασικός άξονας των χαρακτήρων του ομώνυμου θεατρικού έργου του Ίψεν, δεν διαφέρει πολύ από τον ψυχοπαθολογικό τύπο του μέσου ανθρώπου, τον ηθικώς και συναισθηματικώς στρεβλωμένο από τις συστημικές επιταγές που κινείται στα όρια του σαδομαζοχισμού υποταγμένος στο υλικό του ΕΓΩ. ‘Αθώος’ και ανεύθυνος στις επιλογές του, απέναντι σε ‘ένοχους’ και υπεύθυνους για ό,τι του συμβαίνει, φτάνει σε ακραίες συμπεριφορές. Η παράσταση με την συγκεκριμένη ερμηνεία γίνεται καθρέφτης και αφορμή για ενδοσκόπηση με ανώδυνο τρόπο μιας και το ανθρώπινο δράμα έχει και την κωμική/γελοία του όψη».

Το έργο ανέβηκε στο θέατρο για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1891 στο Residenztheater του Μονάχου.

 

Κριτική:

Έργο σταθμός στην παγκόσμια δραματουργία. Ρόλος σκληρός, απαιτητικός, που μπορεί να σε πετάξει σε σκοπέλους, και να τσακιστείς πραγματικά όταν αναμετρηθείς μαζί του. Το θέμα όμως είναι – πώς θα αναμετρηθείς μαζί του;- πώς και κυρίως τι οδηγίες θα έχει η ηθοποιός από τον εκάστοτε σκηνοθέτη για να μπορέσει να σταθεί απέναντι στο «τέρας» που ονομάζεται ΕΝΤΑ ΓΚΑΜΠΛΕΡ; Με το που θα πιάσει ένας θίασος στα χέρια του αυτό το εμβληματικό κείμενο ξέρει εξ αρχής ότι έχει να κάνει με ένα έργο «βαρύ». Δράμα. Σκανδιναβική θεατρική σκηνή, και πάει λέγοντας. Παρακαλώ πολύ εδώ ας μπει μία άνω τελεία. Το τι ορίζουμε ως δράμα ή λόγο δραματικό στο θέατρο και γενικότερα στην τέχνη, ας μου επιτραπεί να το αφήσουμε προς ώρας λίγο στην άκρη. Η οπτική των πραγμάτων και το πώς δηλαδή αυτά θα μας παρουσιαστούν, θα μας γίνουν οικεία και κατανοητά, ίσως να είναι και το μείζον και σημαντικότερον. Μήπως όταν ο Σαρλό τρέχει ακατάπαυστα να γλυτώσει από τον αστυφύλακα, αυτό δεν είναι ένα δράμα; Όταν ο ίδιος και πάλι χαρακτήρας βρίσκεται μέσα στο κλουβί του λιονταριού στην ταινία ΤΟ ΤΣΙΡΚΟ, δεν βιώνει το απόλυτο δράμα; Κι όταν ο δικός μας, ο Θανάσης Βέγγος εκλιπαρεί ρωτώντας «ξέρει από βέσπα», ενώ εμείς γελάμε, σάμπως δεν ζει μέσα σε μία τραγωδία; Γιατί όλες αυτές οι αναφορές; Γιατί ο Γιάννης Δρίτσας, τόσο με τη διασκευή του όσο και με την εξαιρετική του σκηνοθεσία, προσέγγισε τη δική του ΕΝΤΑ ΓΚΑΜΠΛΕΡ με μια πιο ανθρώπινη διάσταση. Αποφόρτισε από το άχθος των ενοχών τους, που ούτως ή άλλως έχουνοι ήρωές του μέσα από το ίδιο το κείμενο, και τους άφησε να επιπλεύσουν σε πιο «καθάρια» νερά. Τους έδωσε μία ξεκάθαρη διάσταση γελοιοποίησης του εγώ τους και της ανασφάλειά τους. Τους απογύμνωσε από το βελούδο του ρομαντισμού και τη γοητεία του σκληρού βορρά της Νορβηγίας και στο τέλος έσπασε αυτό το όστρακο που περιέβαλλε την αυτοκαταστροφική και φοβική ηρωίδα του. Η Αννίτα Κούλη δημιούργησε μία Έντα Γκάμπλερ γεμάτη πάθος και ανασφάλειες. Μία γυναίκα που ακροβατούσε συνεχώς επάνω στα πρέπει της κοινωνίας και στα ανεκπλήρωτα θέλω της. Ήταν ομολογουμένως μια δίνη που σε συγκεκριμένες στιγμές σε παρέσερνε υποκριτικά μαζί της. Η Μαριάννα Λαγουρού στον ρόλο της Θεία Γιούλε έφερνε επί σκηνής μια γλυκύτητα και μία ηρεμία, ενώ χειριζόταν παράλληλα και σε διπλό ρόλο την υπηρέτρια Μπέρθα, αν και πρέπει να πω ότι στην αρχή με ξένισε κάπως αυτό το εύρημα, ωστόσο ομολογώ ότι με το ταλέντο της το έφερε εις πέρας τόσο αριστοτεχνικά που εν τέλει λειτούργησε μέχρι και θετικά. Η Χριστίνα Κουλουμπή στον ρόλο της Τέα Έλβστετ, ήταν μία αποκάλυψη. Σωστός ρυθμός και μέτρο επί σκηνής. Οι συνεχείς συναισθηματικές της ακροβασίες μεταξύ της Έντα Γκάμπλερ και του Έιλερτ Λεβμποργκ, το στήριγμα που δεν έβρισκε σε κανέναν τους πια για να πιαστεί και η τελική λυτρωτική για αυτήν, σκηνή με τον Γιέργκεν Τέσμεν σύζυγο της ΕΝΤΑ ΓΚΑΜΠΛΕΡ, κυριολεκτικά ερμηνεύτηκαν σαν πίνακες ζωγραφικής από την Χριστίνα Κουλουμπή. Ο Αυγουστίνος Ρεμούνδος έδωσε με τόση ακρίβεια και κυριολεκτικά να πω και με τέτοια χάρη και κέφι, τον ρόλο του Γιέργκεν Τέσμεν, που χαμένος μέσα στην αυταπάτη του προσπαθεί να διασώσει ή μάλλον να διασωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό, σε κάνει να τον θεωρείς τον πιο συμπαθή συμμετέχοντα σε αυτή τη νορβηγική γιορτή κανιβαλισμού και συμβιβασμού.

Ο Απόστολος Κρίτσας ως Δικαστής Μπρακ, κέντησε τον ρόλο στις λεπτομέρειες του. Ήταν εξόχως απολαυστικός και ακριβής. Και ο Γιάννης Δρίτσας που κράτησε τον ρόλο του Έιλερτ Λεβμποργκ,κατάφερε να σκηνοθετήσει τον εαυτό του με τρόπο εξίσου σοβαρό και έντιμο, όπως με αυτόν της σκηνοθεσίας του. Στα συν της παράστασης τα σκηνικά και κουστούμια καθώς και η επιμέλεια των φωτισμών που φρόντισε η ίδια η ομάδα.

Κλείνοντας να σημειώσω την πολύ καλή μουσική επένδυση, η οποία και αυτή ήταν επιμελημένη από την ομάδα των ηθοποιών, και η οποία απλώς να πω ότι ήταν εξαιρετική και έδινε έναν σύγχρονο τόνο και μία οπτική τόσο ταιριαστή στο όλο θέαμα.

Κάπου λοιπόν εκεί, στον σταθμό του ΗΣΑΠ στο Νέο Φάληρο μια ομάδα ηθοποιών προτείνει. Αν τώρα όλοι εμείς περιμένουμε να στεγαστούμε θεατρικά αποκλειστικά και μόνο σε κεντρικές οδούς της πόλεως των Αθηνών, σε Μέγαρα, Στέγες και Ιδρύματα, νομίζω ότι χάνουμε τη μαγεία του θεάματος και κυρίως αυτού του ίδιου του θεάτρου. Όχι ως εικόνα, αλλά ως ουσία.

Ταυτότητα παράστασης:

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Γιάννης Δρίτσας
Σκηνικά-κοστούμια, επιμέλεια φωτισμού/μουσικής & ερμηνείες:
Μαριάννα Λαγουρού, Αυγουστίνος Ρεμούνδος, Αννίτα Κούλη, Χριστίνα Κουλουμπή, Απόστολος Κρίτσας, Γιάννης Δρίτσας.

ΘΕΑΤΡΟ «ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ»
Πλατεία ηλεκτρικού σταθμού Ν. Φαλήρου
Τηλέφωνο κρατήσεων 210 4816200, 210 4816207
e-mail: info@katoapotigefyra.gr

Διαβάστε, επίσης:Ο Sivert Hoyem τραγουδά Χριστουγεννιάτικα κάλαντα Mary’s Boy Child

Tags:

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Ads

You May Also Like

Το “Adapt Festival” επιστρέφει για 2η χρονιά στο Tempus Verum: Υποβολή προτάσεων έως 21/4

Το πρώτο “Adapt Festival” υπήρξε πέρσι ένας μαραθώνιος δημιουργίας, με περισσότερους από 150 συντελεστές ...

«Όταν τα χελιδόνια κλαίνε» του MikevanGraan στο Θέατρο Αγγέλων Βήμα [Κριτική]

«ΚΛΑΡΚ: Ποιος σας φταίει; Εσείς πρώτα φαγωθήκατε καλά-καλά να «απελευθερωθείτε» από τους λευκούς. Και ...

Οι Dilemma in Xmas mood…!

Οι DILEMMA αγαπούν τα Χριστούγεννα και τις μέρες των γιορτών και, όπως κάθε χρόνο ...

Nέος Διαγωνισμός! «Που στην Ευρώπη σε στέλνει ο Ρυθμός;»

Ο Ρυθμός 949 συνεχίζει KAI το 2019 να στέλνει τους ακροατές τους  ταξίδια, σε ...

Ανεβαίνει το «Ύψωμα 731» του Αρη Μπινιάρη

Το 1941, στο Ύψωμα 731, ο ολιγάριθμος ελληνικός στρατός κατορθώνει μια συντριπτική νίκη επί ...